Samen digitaal verder
Beste ASCC leden,
Wintertijd!
Nat koud en donker dus gezellig de nieuwsbrief lezen!
Deze Nieuwsbrief gaat over bellen met WhatsApp , oplichting via QR-codes, wat is een Eco systeem en hoe was de workshop AI-Chat GPT?
Veel leesplezier!
Met vriendelijke groet
De Redactie
Clubmiddag 19 november 2025
Onderwerp: Gastspreker over malafide aanbieders bij computerhulp.
Met WhatsApp-bellen: hoe werkt het en waar moet je op letten?
Met WhatsApp kun je gratis bellen en videobellen, zolang je toestel verbonden is met internet
(wifi of mobiele data).
In plaats van je belminuten gebruikt WhatsApp jouw internetverbinding,
dus je betaalt niets extra — behalve je dataverbruik als je via 4G/5G belt.
Voorkom oplichting via QR-codes: wees op je hoede bij dat handige vierkantje.
QR-codes zijn razend handig: binnen een fractie van een seconde word je naar een website geleid, een betaalpagina of extra content. Maar dit gemak maakt ze ook aantrekkelijk voor oplichters. De praktijk van phishing via QR-codes wordt vaak “quishing” genoemd — een samentrekking van “QR” en “phishing”.
Ecosystemen, wat zijn dat?
Als u een nieuwe laptop, tablet of smartphone koopt en u zet het apparaat aan wordt u bijna direct gevraagd om een account aan te maken, als u die al niet heeft. Met zo’n account wordt u vanzelf opgenomen in het “ecosysteem” van de maker van uw apparaat.
Verslag van de workshop “AI en ChatGPT”
Tijdens de recente Ai-workshop stond het thema Kunstmatige Intelligentie centraal, met speciale aandacht voor het gebruik van ChatGPT. Tien leden namen deel aan deze praktische workshop.
Met WhatsApp-bellen: hoe werkt het en waar moet je op letten?
Spraakbellen (audio-oproep)
1 Open WhatsApp en ga naar het tabblad Chats.
2 Kies het contact dat je wilt bellen.
3 Tik rechtsboven op het telefoontje-icoon om een audio-oproep te starten.
De oproep verloopt via internet, dus het verbruikt data als je geen wifi hebt.
Videobellen
1 Open WhatsApp en ga naar Chats.
2 Selecteer het contact met wie je wilt videobellen.
3 Tik rechtsboven op het video-icoon (camera) om te videobellen.
Videobellen verbruikt meer data dan alleen bellen, dus het kan verstandig zijn om wifi te
gebruiken.
Groepsgesprekken
Je kunt met meerdere personen tegelijk bellen of videobellen via WhatsApp:
• Via individuele chat: begin met één-op-één bellen of videobellen, en voeg daarna extra
contacten toe via de optie “Voeg mensen toe”.
• Via het Oproepen-tabblad (alleen Android): Ga naar het tabblad Oproepen, tik op het plus-
icoon voor een nieuw gesprek, kies je contacten en start de oproep.
Let op: het maximum aantal deelnemers verschilt per type oproep. Voor video-oproepen is dat
vaak maximaal 32 personen.Voor spraakoproepen kunnen grotere aantallen mogelijk zijn.
Sinds kort is er ook de functie Voice Chat binnen groepen: in een groepschat kun je een live
audio-gesprek starten dat iedereen in de groep kan joinen — zonder dat het toestel rinkelt,
alleen een melding verschijnt. Deze functie is vooral handig voor grotere groepen (tussen 33 en
128 mensen).
Bellen via wifi versus 4G/5G
• Wifi: Wanneer je verbonden bent met een vertrouwd wifi-netwerk (thuis, café, hotel,
bibliotheek etc.), gebruikt WhatsApp dat netwerk voor bellen. Dat kost je geen belminuten
en geen data van je mobiele bundel.
• 4G / 5G: Als je geen wifi hebt, valt WhatsApp terug op je mobiele dataverbinding. De oproep
verbruikt dan data uit je bundel.
Belangrijke aandachtspunten
• Dataverbruik: Videobellen kan flink wat MB’s gebruiken, afhankelijk van beeldkwaliteit en
netwerk.
• Internationaal bellen: Omdat het via internet loopt, kun je ook gratis bellen naar mensen in
het buitenland (zonder extra kosten), zolang je verbinding hebt.
• Noodnummers: Je kunt via WhatsApp géén noodnummers zoals 112 bellen.
• Update en app-versie: Sommige functies (bijv. groepsgesprekken, voice chat) zijn niet
universeel beschikbaar; zorg dat je WhatsApp up-to-date is.
• Live joinen: Je kunt een reeds begonnen groepsoproep later alsnog bijwonen via het tabblad Oproepen.
Wat is quishing en hoe werkt het?
Quishing is het misleiden van mensen door malafide QR-codes te verspreiden. Na het scannen
word je doorgestuurd naar een nep-website, waar je gevraagd wordt om in te loggen,
persoonsgegevens te delen of betalingen uit te voeren. Soms bevat de site malware of vraagt
het om het downloaden van schadelijke bestanden.
Quishing is het misleiden van mensen door malafide QR-codes te verspreiden. Na het scannen word je doorgestuurd naar een nep-website, waar je gevraagd wordt om in te loggen, persoonsgegevens te delen of betalingen uit te voeren. Soms bevat de site malware of vraagt het om het downloaden van schadelijke bestanden.
Oplichters plakken bijvoorbeeld hun eigen QR-stickers over de echte codes op parkeerautomaten, flyers, brieven of in e-mails. In parkeergarages vinden we zelfs nep-QR-codes voor betaalwebsites zoals EasyPark, waarbij je betaalt … maar het geld direct naar oplichters gaat.
In e-mails of SMS-berichten kan een QR-code je naar een ogenschijnlijk legitieme pagina leiden, maar met vervalste URL’s of spellingfouten in het domein.
Belangrijk: het scannen van een QR-code op zich is niet gevaarlijk — het gevaar zit hem in wat er vervolgens gebeurt.
Tien concrete tips om je te beschermen
- Vertrouw QR-codes nooit. Controleer de URL altijd. Ook van betrouwbare organisaties of op plekken waar je het verwacht
- Controleer de link vóór je iets doet. Na scannen toont je smartphone meestal de URL — kijk zorgvuldig of het klopt (https, correcte domeinnaam, geen vreemde tekens).
- Gebruik een veilige scanner-app. In Nederland raadt de politie de app ‘Check je Linkje’ aan om QR-links te beoordelen voordat ze worden geopend.
- Vermijd QR-codes in onverwachte e-mails of berichten. Als je een mail krijgt met een QR-code waar je niets van verwacht, scan hem dan niet.
- Let op sticker-fraude. Soms is een nep-QR-sticker over een echte code geplakt — let op randen of loszittende stickers.
- Gebruik officiële apps voor betalingen. In plaats van te betalen via een QR-code kun je beter betalingen doen via de officiële app van de parkeerbeheerder of winkel.
- Let op urgent taalgebruik. “Scan nu of uw account wordt geblokkeerd” is een klassieke truc.
- Gebruik tweefactorauthenticatie (2FA). Tweefactorauthenticatie is extra beveiliging: naast je wachtwoord gebruik je een tweede bewijs, zoals een sms-code of app, zodat alleen jij toegang krijgt, ook als je wachtwoord uitlekt. Zo ben je extra beschermd mocht een site toch je inloggegevens buitmaken.
- Houd je telefoon-software up-to-date. Beveiligingspatches kunnen voorkomen dat malware zich installeert via kwaadaardige links.
- Bij twijfel: sluit de pagina. Vul geen persoonlijke gegevens in op een site die je niet vertrouwt.
Ecosystemen, wat zijn dat ?
Als u bijvoorbeeld een Apple apparaat koopt, wordt u gevraagd om een Apple-ID aan te maken
– of ermee aan te loggen als u er één heeft. Bij Google heeft of krijgt u een Gmail adres en bij
Windows een Microsoft account. Met die accounts krijgt u een mailadres, wat opslagruimte in
“de cloud” en de mogelijkheid om andere diensten te kopen.
Bij Microsoft blijven die diensten beperkt tot software, omdat Microsoft zelf geen hardware
aanbiedt. Maar Apple en Google (i.c. Android) bieden ook extra mogelijkheden om apparaten
beter samen te laten werken. Apple gaat daarin het verst:
Als u een iPad en een iPhone heeft kunt u bij het nieuw installeren direct de gegevens van het
andere apparaat overnemen en hoeft u weinig meer in te stellen. Met het nieuwe iPad26 en
IOS26 kunt u op uw iPad bellen via uw iPhone. De opslagruimte in de “iCloud” wordt gedeeld
tussen al uw Apple apparaten en met Apple’s Airdrop kunt u eenvoudig gegevens uitwisselen
tussen al uw Apple’s.
Ook bij Google en Microsoft krijgt u opslagruimte die u kunt delen met andere apparaten en
gebruikers. Zo kunt u Google Drive en Microsoft OneDrive gebruiken om folders met anderen te
delen. De (beperkte) opslagruimte op uw apparaat wordt vergroot omdat Google Drive,
OneDrive en Apple’s iCloud extra opslag aanbieden. Ook zetten ze backups van uw apparaten
en bijlages van uw mails in hun opslag-clouds. Uiteraard: vol is vol en dan bieden ze u graag
tegen een bedrag per maand extra opslagruimte aan.
Er zijn veel mensen die er weinig voor voelen om onderdeel te worden van zo’n (Amerikaans)
ecosysteem. Dat is heel begrijpelijk, maar het probleem is dat het omzeilen van de
ecosystemen van de “Big Tech * ” niet eenvoudig is. Er is veel gebruiksgemak als u de
ecosystemen wel gaat gebruiken, en er zijn veel hobbels als u er verre van wil blijven.
*De Amerikaanse Big Techs zijn: Microsoft, Google, Apple, Amazon en Facebook
Verslag van de workshop “AI en ChatGPT”
De sessie begon met een korte toelichting op de werking van ChatGPT en de manier waarop kunstmatige intelligentie taalmodellen inzet om vragen te beantwoorden en teksten te genereren. Vervolgens werd in kleine opdrachten verkend wat er allemaal mogelijk is. Zo werd een fietstocht door Noord-Holland samengesteld op basis van enkele uitgangspunten, en werd gedemonstreerd hoe ChatGPT afbeeldingen kan maken aan de hand van beschrijvingen. Ook andere toepassingen, zoals het opstellen van teksten en het samenvatten van informatie, kwamen aan bod.
In het tweede deel van de Ai-workshop ontstond een inhoudelijke discussie over de veiligheid van AI-systemen, met aandacht voor privacy, betrouwbaarheid en het verantwoord omgaan met ingevoerde gegevens. Daarnaast werd stilgestaan bij het energieverbruik van grote AI-modellen en de technologische ontwikkelingen die dit proberen te beperken.
De workshop bood de deelnemers een goed overzicht van de mogelijkheden én aandachtspunten van kunstmatige intelligentie.
Op basis van de positieve reacties wordt overwogen om een vervolg te organiseren, waarin dieper wordt ingegaan op praktische toepassingen.
