Nieuwsbrief januari 2025
Beste ASCC leden,
Dit is de eerste nieuwsbrief van het nieuwe jaar 2025. Wij wensen u een voorspoedig 2025 in goede gezondheid !
Om gelijk met goede voornemens te beginnen hebben we het in deze nieuwsbrief over uw digitale erfenis. Het is goed om daar nu alvast over na te denken en zaken op voorhand te regelen !
Voor hulp en advies kunt u altijd langskomen op onze inloopspreekuren, die vanaf 3 januari weer van start gaan.
met vriendelijke ASCC-groet,
De redactie.
Op de clubmiddag van 15 januari gaan we het hebben over wat er op de achtergrond gebeurd als u iets doet op uw smartphone, tablet of pc. Ergens in de wereld – in de Cloud – gaan er dan “servers” voor u aan het werk. Hoe zien die eruit en waar staan ze ? En wat is eigenlijk “De Cloud” ?
Hoor erover op de clubmiddag !
Uw digitale erfenis
We hebben tegenwoordig niet alleen maar een fysieke erfenis die later afgehandeld moet worden, maar ook een heel digitaal leven. Wat moet daarmee gedaan worden ?
Whatsapp op oudere iPhones stopt
Whatsapp stopt komend jaar met de ondersteuning van oudere iPhones.
Extern toetsenbord aansluiten op tablet/iPad
Het typen op een tablet toetsenbord gaat niet zo soepel, maar u kunt eenvoudig een los toetsenbord aansluiten.
Wat maakt ASML eigenlijk ?
We lezen vaak in de krant over ASML, die heel belangrijk is voor de Nederlandse kennisindustrie. Maar wat maken ze precies ?
Op uw apparaten staan persoonlijke gegevens die nabestaanden mogelijk willen inzien of bewaren na uw overlijden, bijvoorbeeld voor foto’s of belangrijke adressen, maar ook uw Facebook pagina of misschien een eigen website. Zonder inloggegevens is dit vaak niet mogelijk. Overweeg daarom of en hoe u deze informatie wilt delen en met wie, met oog voor uw privacy en het gemak voor nabestaanden.
Toegang tot apparaten regelen
Schrijf belangrijke gegevens van uw apparaten op, zoals:
- Type apparaat
- Gebruikersnaam
- Wachtwoord/toegangscode
- Pukcode (voor smartphones)
Zorg dat de informatie actueel blijft en vertel nabestaanden waar het overzicht en de apparaten te vinden zijn.
Inloggegevens voor accounts delen
Maak een lijst van uw digitale accounts (bijvoorbeeld e-mail, sociale media, streamingdiensten) en voeg gebruikersnamen en wachtwoorden toe. Vermeld wat er met elk account moet gebeuren: behouden, verwijderen of een herdenkingsprofiel maken. Houd de lijst actueel en zet er belangrijke accounts op, zoals uw e-mail, om andere wachtwoorden op te vragen indien nodig.
Veilig bewaren
Maar nu is de grote vraag: waar bewaar ik zo’n lijst met alle gegevens van mijn digitale leven zodanig dat niet iedereen er zomaar bij kan komen.
U kunt natuurlijk alles op papier zetten – bv in een boekje – en dat boekje ergens veilig opbergen. Maar dan wel zo dat uw nabestaanden het kunnen terugvinden, en anderen die in uw huis kunnen komen – zoals de huishoudelijke hulp – niet.
Een andere oplossing is het gebruik van een wachtwoordmanager. Dat is een app die op uw smartphone, tablet EN laptop geïnstalleerd wordt, waarin u al uw digitale inloggegevens en evt. aanvullende instructies versleuteld kunt opslaan. Een wachtwoord manager (ook wel passwordmanager geheten) gebruikt één “master”-wachtwoord. Daarmee hoeft u maar één wachtwoord te onthouden en kunt u en uw nabestaanden alle andere gegevens op één plek terugvinden. De kip-en-ei vraag blijft natuurlijk waar u dan dat “master”-wachtwoord moet bewaren. Het veiligst is om daarvoor een wachtwoord te kiezen dat voor u en uw directe nabestaanden herkenbaar is als u een kleine hint op een papier schrijft en bij uw papieren bewaard. Bijvoorbeeld: als uw moeder geboren is in april 1930 in Winschoten, dan kan uw “master”wachtwoord “Winschoten-041930” zijn. De hint die u opschrijft is “geboorteplaats streepje maandjaar moeder”. Dat is een gegeven die slechts weinig mensen in uw omgeving weten.
Bekende wachtwoordmanagers zijn bv 1password , Nordpass of Dashlane. Ze zijn niet gratis, maar werken op alle platforms en bewaren ook een versleutelde opslag van uw gegevens in hun eigen cloud.
Vanaf mei 2025 stopt WhatsApp met ondersteuning voor iPhones die niet minimaal iOS 15.1 kunnen draaien. Dit betekent dat WhatsApp niet meer zal werken op de iPhone 5S, iPhone 6, en iPhone 6 Plus. Deze modellen kunnen namelijk niet verder worden bijgewerkt dan iOS 12.5.7. De iPhone 6S en nieuwer blijven echter ondersteund, omdat zij wel kunnen upgraden naar iOS 15.1 of hoger.
De beslissing van WhatsApp is gebaseerd op de behoefte om nieuwe technologieën en functies te implementeren die niet ondersteund worden op oudere besturingssystemen. Hierdoor kunnen verbeteringen in prestaties en beveiliging worden doorgevoerd.
Samenvattend: als je een iPhone 6S hebt, kunt u deze updaten naar iOS 15.1 om WhatsApp te blijven gebruiken. Heb je een iPhone 6 of ouder, dan zal WhatsApp na mei 2025 niet meer beschikbaar zijn. Het is in dat geval nodig om naar een nieuwer toestel over te stappen als u WhatsApp wilt blijven gebruiken.
Een tablet/iPad is een veelzijdig apparaat dat dankzij zijn compactheid en kracht populair is bij zowel studenten als professionals. Hoewel het touchscreen heel goed werkt voor veel toepassingen, kan het gebruik van een extern toetsenbord het gebruik vergemakkelijken, vooral bij het typen van lange documenten of het beantwoorden van e-mails. Het aansluiten van een extern toetsenbord op een tablet/iPad is eenvoudig en kan op verschillende manieren, afhankelijk van het type toetsenbord en de tablet/iPad die je gebruikt.
Wat heeft u nodig?
Om een extern toetsenbord aan te sluiten op een iPad, heb je een van de volgende toetsenborden nodig:
- Bluetooth-toetsenbord:Dit is een draadloos toetsenbord dat via Bluetooth met je tablet/iPad kan verbinden. Apple, Logitech en Satechi hebben hele goede losse toetsenborden, die met meerdere apparaten te koppelen zijn.
- Toetsenbord met kabel: Dit toetsenbord sluit je aan via de USB-C-poort van je tablet/iPad (voor oudere iPad is een Lighting kabel nodig). Je hebt mogelijk een adapter nodig als de aansluitingen niet overeenkomen.
- Een cover (beschermhoes) met geïntegreerd toetsenbord. Deze zijn bekend onder de naam
Smart Keyboard, Magic Keyboard of keyboard slim. Behalve van Appel of Samsung worden deze ook aangeboden door Logitech of Belkin
Hoe sluit u een toetsenbord aan?
- Bluetooth-toetsenbord:
- Zet het toetsenbord aan en activeer de koppelingsmodus (raadpleeg de handleiding voor specifieke instructies).
- Open op de tablet/iPad de app Instellingen en ga naar Bluetooth
- Zet Bluetooth aan en selecteer het toetsenbord in de lijst met beschikbare apparaten.
- Volg de aanwijzingen op het scherm om de koppeling te voltooien.
- Toetsenbord met kabel:
- Sluit het toetsenbord rechtstreeks aan op de tablet/iPad of gebruik een adapter.
- Het toetsenbord wordt automatisch herkend en is direct klaar voor gebruik.
- Smart Keyboard/Magic Keyboard:
- Bevestig het toetsenbord aan de Smart Connector of magnetische poorten van de iPad.
- Het toetsenbord wordt automatisch verbonden zonder verdere instellingen.
Met een extern toetsenbord typt u efficiënter op uw tablet/iPad. Op dezelfde manier kunt u ook een muis aansluiten. Met een extern scherm erbij (via een HDMI adapter) wordt uw tablet/iPad een waardig alternatief voor een laptop.
In de wereld van de computerchips is de rol van het Nederlandse bedrijf ASML niet weg te denken. ASML is een voortzetting van de Philips afdeling die eind jaren ’70 machines ontwikkelde om met lithografische techniek transistors (schakelaars) op een schijfje van silicium te etsen. Uiteindelijk is van het ooit zo enorme Philips concern weinig meer overgebleven, maar ASML domineert in de wereld van de chipmachines, de zg. “wafersteppers”.
Een computerchip is in feite niets anders dan een hele hoop transistors (schakelaars) en verbindingspaden op een heel klein oppervlak. In grote lijnen zijn er drie soorten chips: de simpele chips die we terugvinden in huishoudelijke apparaten om knopjes en lampjes aan te sturen; de complexere chips die onder andere in auto’s allerlei functies aansturen; en de extreem ingewikkelde processorchips die in computers en smartphones het Operating System draaiende houden.
Eerst wordt een chip ontworpen op de tekentafel. Dat is net alsof je een ontwerp maakt voor een nieuwe stad. Er komen “huizenblokken” (de transistors) en een wegennet (de verbindingen tussen de transistoren onderling en met de buitenwereld). Vervolgens wordt het ontwerp met ragfijne laserbundels in verschillende laagjes (“steps”) op een wafer van silicium geëtst. Deze techniek heet fotolithografie. Op één flinterdunne siliciumplaat – een ronde plaat iets groter dan een leverworst – worden duizenden chips geëtst, die vervolgens in stukjes worden gesneden. Aan het hele proces komen nauwelijks mensen aan te pas. Alles gebeurt in de waferstepper machine, in stofvrije ruimtes.
Het klinkt heel ingewikkeld, en dat is het ook.
Er zijn maar een paar fabrikanten die dat soort wafersteppers kunnen maken, en vaak zijn dat bedrijven die groot geworden zijn in de optische industrie. Die fabrikanten maken machines in verschillende kwaliteitsniveaus. Hoe lager het kwaliteitsniveau, hoe minder transistors en verbindingen er op de chip kan worden geëtst en hoe meer chips moeten worden afgekeurd (het zg. snijverlies). Die chips zijn goedkoop, en die machines relatief ook. Maar voor één waferstepper gemaakt door ASML die siliciumschijfjes van zeer hoge kwaliteit kan maken met enorme hoeveelheden transistors en verbindingspaden op een heel klein oppervlak moet je denken aan 350 miljoen euro. En alleen ASML kan machines maken in die allerhoogste complexiteits- en kwaliteitsklasse, die nodig zijn voor de supersnelle processorchips in onze smartphones, tablets en laptops.
